Uitgedund – V.S. – Oud of druk? – Seizoenen – Erasmus migrant?

Uitgedund – V.S. – Oud of druk? – Seizoenen – Erasmus migrant?

Uitgedund
Rond Allerzielen (2 nov.) hebben wij in onze gezinskring een familiebijeenkomst gehad in de tuinruimte van ons Hoornse huis. Met een vertrouwd gevoel van weer-bij-elkaar-zijn zoals vroeger in ons grote gezin, maar ook met het verdriet om degenen -twee zussen, een broer en een zwager- die we hebben moeten loslaten en missen.
Gelukkig waren er onder de aanwezigen vijf die in deze weken hun verjaardag te verwerken kregen: er was dus heel wat gezoen en gebak. Op het programma stond ook het een tijdje bekijken van foto- en filmbeelden uit onze voorbije jeugdjaren, meestal met nostalgische gevoelens, soms met een schop na. Wat leefden we vroeger toch in een andere wereld. De wereld van onze ouders in een nu voorbije eeuw. En nu? Leven we nu in een wereld die beter bij ons past of juist niet? Zouden we weer kind willen zijn? Of zijn we blij dat we onszelf nu meer gevonden hebben in een zelfgekozen leven waarover we meer de baas zijn? Het was ook een gevoelige ervaring te zien dat we intussen zijn ‘uitgedund’ en haast ieder haar/zijn kwaaltjes te verwerken krijgt. Als je dan tot op zekere hoogte kunt terugvallen op elkaar, kun je goede moed houden.

V.S. stemmen tellen
Met een ervaring van opluchting en verrassing hebben mijn Amerikaanse schoonzus en mijn broer -en eigenlijk ook ikzelf- de overwinning van de democraten in de V.S. toegejuicht. Volgens ons is daarbij gebleken dat er daar in de bevolking van het meest vooraanstaande machtsland ter wereld een soort trouw aan de democratie de voorkeur kreeg boven het overgeleverd worden aan het slaafs volgen van een machtsbeluste en zichzelf verrijkende wispelturige zwetser. Het blijft een vraag hoe het toch zover heeft kunnen komen dat zo’n iemand -waar we nu nog twee jaar mee zitten- ooit democratisch de macht kon grijpen, maar gelukkig blijkt er in ons ‘voorbeeldland’ een keuzevrijheid van verantwoordelijke democratie te bestaan die nu naar boven is gekomen. En nu maar hopen dat die onderstroom betere gevolgen zal voortbrengen dan de onnatuurlijke uitwassen van een egocentrische en wispelturige, gelukkig tijdelijke figuur.

Oud of Druk?
Het ouder worden: Vraagt dat welverdiende rust of extra inzet voor volgehouden vitaliteit? Mijn leeftijdgenoten hebben intussen het plakplaatje ‘ouderen’ op zich gekregen. Sommigen beschouwen dat als een vorm van discriminatie en doen er alles aan om een nog jeugdige indruk te maken door gymnastiek, marathonloop, nordic walking en dergelijke vermoeienissen. En zelfs ineffectieve haartransplantaties worden uitgeprobeerd om de versletenheid te camoufleren. Anderen -zoals ik- zijn er meer overuit om het dolce far niënte waar te maken en hun pensioenperiode echt als een lekker nietsdoen te beleven. Het gevaar daarvan is dat je bijna overal tegenop gaat zien omdat alles wat je onderneemt energie vraagt en je beter het meeste van de dag op bed of op de salonbank kunt doorbrengen. ‘Oud worden’ is dat een strijd tegen ‘rust roest’ of liever een vooruitlopen op ‘rust in vrede’?

Herfst
Het is volop herfst. De gele bladeren plakken zich vast aan mijn schoenen als ik ze bezocht heb ik de tuin. Wie had eigenlijk verwacht dat we na de algemeen erkende klimaatwisseling nog gewoon seizoenen zouden overhouden? De onheilsprofeten lieten me niet uitspreken als ik probeerde in te brengen dat moeder natuur zich niet in een korte tijd uit het veld zou laten slaan en dat een verandering van klimaat meer een kwestie van eeuwen dan van jaren zou zijn. Nee, de noodpakketten moesten direct in de aanslag staan, liefst alvast in de gang. Dit jaar hebben we nog volop de variatie van de seizoenenrijkdom mogen ervaren: na de hete zomerdagen kwam er een flinke goedmaker met regenrijke nachten en dagen, zodat het gras weer prachtig van kleur met ons verder kon. En nu beleven we de mooiste herfst ooit met volop geuren en kleuren en vruchten en groei en zon en gevarieerde maar best aangename temperaturen. Wie weet staat ons ook weer eens een ouderwetse winter te wachten, met alles d’rop en d’ran: sneeuw, ijs, schaatsen en elfstedentocht. Hoop doet leven en van onze voorouders weten we dat mensen in onze streken allerlei aanpassingen hebben weten uit te vinden die ons ter beschikking staan als we door een seizoensperiode worden overvallen. Stel je niet aan maar pas je aan!

Erasmus inheems?
Onlangs kreeg ik van mijn Rotterdamse zus een uitnodiging om met enkele Hoornse vrienden het nieuwe cultuurmuseum Feniks in haar stad te komen bezoeken. Dat museum is gewijd aan de geschiedenis van Rotterdam als immi- en e-migratiestad. Ik schreef u daar al over in een vorig item van deze rubriek. Het gebouw was toen nog gedeeltelijk in aanbouw en ook nu is het nog niet helemaal voltooid, maar deze week werd bekend dat er een bijzondere aanwinst aan de collectie zal worden toegevoegd: een copie van Holbeins beroemde portret van Desiderius Erasmus, de zogenaamde grootste Rotterdammer. U zult u afvragen: Wat heeft de grote geleerde schrijver van het begin van de zestiende eeuw met de bedoeling van Feliks te maken? Maar wie dat bedacht heeft, verdient een compliment voor haar/zijn vondst: Erasmus was ook een soort migrant die trouwens geenszins nostalgisch was ingesteld. Onder de duizenden koffers die ex-migranten in de tentoonstellingsruimte in de vorm van een soort doolhof hebben samengebracht zouden er ook een paar van hem kunnen zijn. Hij schonk soms degenen die hij bezocht had, graag een van de portretten die er van hem gemaakt zijn. De copie die op de tentoonstelling zal worden opgehangen zal er wel een van Holbein zijn. ‘Ik wil een wereldburger zijn’ was een van zijn uitspraken. Ook al was de wereld voor hem toen nog beperkt tot West-Europa. Zelf heb ik er eerlijk gezegd nooit zo bij stilgestaan dat hij bij het genre van reisschrijvers kan worden gerekend zoals die er ook in de moderne literatuurgeschiedenis overvloedig zijn. Maar dat hij zijn oude dag in Basel doorbracht in niet in Rotterdam is er misschien een teken van dat hij graag bij zijn omringende landen in de buurt wilde blijven, reisvaardig tot het einde.

Hoevinudie?
Diepdenker: Als onze knieën andersom zaten, hoe zouden stoelen er dan uitzien?